گاهی سردرد از جایی شروع می‌شود که انتظارش را نداریم؛ از گردن! ممکن است صبح با احساس سنگینی پشت سر بیدار شوید یا بعد از چند ساعت کار با کامپیوتر، دردی از پشت گردن به سمت شقیقه‌ها و پیشانی‌تان حرکت کند. شاید هم بارها مسکن مصرف کرده باشید، اما سردرد دوباره برگشته باشد. در چنین شرایطی، یکی از علت‌هایی که باید بررسی شود، سردرد گردنی یا سردرد سرویکوژنیک است.
سردرد گردنی برخلاف میگرن، منشأ خود را از ساختارهای گردن می‌گیرد. این مشکل ممکن است با محدودیت حرکت گردن، درد پشت سر و تشدید علائم هنگام چرخاندن سر همراه باشد. خوشبختانه در بسیاری از موارد، پس از تشخیص صحیح، می‌توان با روش‌های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی تخصصی گردن، شدت و دفعات سردرد را کاهش داد.
اگر در غرب تهران زندگی می‌کنید و سردردهای مکرر همراه با گردن‌درد، فعالیت‌های روزانه شما را مختل کرده‌اند، کلینیک فیزیوتراپی دکتر نصیری در غرب تهران می‌تواند یکی از گزینه‌های شما برای پیگیری ارزیابی و درمان این مشکل باشد.
سردرد گردنی چیست و چرا ایجاد می‌شود؟
سردرد گردنی که در پزشکی با نام Cervicogenic Headache شناخته می‌شود، نوعی سردرد ثانویه است. یعنی برخلاف سردردهای اولیه مانند میگرن، منشأ درد به اختلالی در ساختارهای گردن مربوط می‌شود. مفاصل، رباط‌ها، دیسک‌ها و سایر بافت‌های حساس به درد در بخش فوقانی ستون فقرات گردنی می‌توانند در ایجاد این نوع سردرد نقش داشته باشند.
نکته جالب اینجاست که ممکن است مشکل در گردن باشد، اما فرد درد را در پیشانی، شقیقه یا حتی اطراف چشم احساس کند. این اتفاق به دلیل ارتباط مسیرهای عصبی درد گردن و سر رخ می‌دهد.
سردرد گردنی در برخی افراد با حرکت گردن تشدید می‌شود. برای مثال، فردی که ساعت‌های طولانی پشت میز کار می‌کند، ممکن است پس از مدتی دچار درد پشت سر شود. البته هر سردردی که همراه با گردن‌درد باشد، لزوماً منشأ گردنی ندارد و برای تشخیص دقیق باید سایر انواع سردرد نیز بررسی شوند.
مهم‌ترین علت‌های سردرد گردنی
سردرد گردنی ممکن است تحت تأثیر چند عامل مختلف ایجاد شود. شناخت این عوامل اهمیت زیادی دارد، زیرا درمان مناسب باید بر اساس علت و شرایط بیمار انتخاب شود.
۱. اختلالات مفاصل گردن
مفاصل قسمت فوقانی گردن نقش مهمی در حرکت سر دارند. آسیب یا اختلال عملکرد بعضی از این مفاصل ممکن است باعث ایجاد درد ارجاعی به سر شود. در برخی بیماران، سابقه ضربه یا آسیب‌های قدیمی گردن نیز در بروز علائم نقش دارد.
۲. وضعیت نامناسب و ثابت گردن
کار طولانی با لپ‌تاپ، استفاده مداوم از تلفن همراه و نشستن بدون استراحت می‌تواند باعث خستگی و افزایش حساسیت عضلات گردن شود. این شرایط ممکن است سردرد موجود را تشدید کند، هرچند وضعیت نشستن به‌تنهایی علت قطعی سردرد گردنی محسوب نمی‌شود.
۳. ضعف یا کاهش استقامت عضلات گردن
عضلات عمقی گردن وظیفه کنترل و حمایت از حرکات سر را بر عهده دارند. کاهش قدرت یا استقامت این عضلات می‌تواند تحمل گردن را هنگام فعالیت‌های طولانی کاهش دهد. تمرین‌درمانی مناسب می‌تواند به بهبود عملکرد این عضلات کمک کند.
۴. آسیب‌های قبلی گردن
افرادی که سابقه تصادف، آسیب شلاقی گردن یا بعضی مشکلات مفصلی دارند، ممکن است دچار سردردهای مرتبط با گردن شوند. در این شرایط، بررسی دقیق پیش از شروع درمان ضروری است.
علائم سردرد گردنی چیست؟
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های سردرد گردنی، ارتباط درد سر با حرکات یا وضعیت گردن است. البته شدت و محل درد در همه افراد یکسان نیست.
علائم رایج عبارت‌اند از:
- درد در پشت سر که ممکن است به پیشانی یا شقیقه گسترش پیدا کند.
- سردرد یک‌طرفه که اغلب در همان سمت باقی می‌ماند.
- تشدید سردرد هنگام چرخاندن یا خم کردن گردن.
- احساس خشکی و محدودیت حرکت گردن.
- افزایش درد پس از نشستن طولانی یا فعالیت‌های خاص.
- احساس ناراحتی در ناحیه گردن و شانه‌ها.
برای مثال، ممکن است هنگام رانندگی و چرخاندن سر برای نگاه کردن به اطراف، درد پشت سرتان بیشتر شود. یا بعد از چند ساعت کار با کامپیوتر احساس کنید گردنتان خشک شده و سردرد شروع شده است.
اگر این علائم به‌طور مکرر تکرار می‌شوند، بهتر است علت سردرد توسط پزشک بررسی شود. تشخیص درست کمک می‌کند درمان مناسب‌تری انتخاب کنید.
درمان سردرد گردنی با فیزیوتراپی
یکی از روش‌های مهم درمان غیرجراحی سردرد گردنی، فیزیوتراپی است. برخلاف مصرف مسکن که بیشتر بر کنترل موقت درد تمرکز دارد، فیزیوتراپی می‌تواند به بهبود بعضی اختلالات حرکتی و عضلانی مرتبط با سردرد کمک کند.
در یک برنامه مناسب فیزیوتراپی، وضعیت حرکت گردن، عملکرد عضلات، فعالیت‌های روزانه و عوامل تشدیدکننده علائم بررسی می‌شوند. سپس تمرینات و روش‌های درمانی متناسب با شرایط بیمار انتخاب می‌شوند.
درمان دستی و کاهش محدودیت حرکت
در برخی بیماران، فیزیوتراپیست از تکنیک‌های ملایم درمان دستی برای کمک به بهبود حرکت مفاصل گردن استفاده می‌کند. این روش‌ها ممکن است باعث کاهش درد و خشکی شوند، اما باید پس از ارزیابی و با توجه به شرایط بیمار انجام شوند.
تمرین‌درمانی و تقویت عضلات گردن
تمرینات تقویتی و کنترل حرکتی، بخش مهمی از فیزیوتراپی سردرد گردنی هستند. این تمرینات می‌توانند به افزایش استقامت عضلات گردن و شانه، بهبود حرکت و کاهش محدودیت‌های عملکردی کمک کنند.
آموزش اصلاح فعالیت‌های روزانه
اگر سردرد شما بعد از کار طولانی با رایانه یا استفاده از تلفن همراه تشدید می‌شود، تغییر عادت‌های روزانه می‌تواند مؤثر باشد. تنظیم ارتفاع مانیتور، استراحت‌های کوتاه و تغییر وضعیت بدن از توصیه‌های رایج هستند.
نکته مهم: هیچ روش فیزیوتراپی برای همه بیماران نتیجه یکسانی ندارد. درمان باید بر اساس تشخیص صحیح و ارزیابی فردی انتخاب شود.
بهترین تمرینات برای کاهش سردرد گردنی
تمرینات ساده می‌توانند در بعضی افراد به کاهش خشکی گردن و بهبود عملکرد عضلات کمک کنند. البته اگر سردرد شما هنوز تشخیص داده نشده یا سابقه آسیب گردنی دارید، بهتر است ابتدا ارزیابی شوید.
- تمرین جمع کردن چانه: صاف بنشینید و بدون خم کردن سر، چانه را به‌آرامی به سمت عقب ببرید. حدود پنج ثانیه نگه دارید و سپس رها کنید. در صورت تحمل، حرکت را پنج تا ده بار تکرار کنید.
- چرخش آرام گردن: سر را به‌آرامی به سمت راست و چپ بچرخانید. حرکت باید در محدوده راحت انجام شود و نباید باعث افزایش قابل‌توجه سردرد شود.
- تقویت عضلات اطراف کتف: شانه‌ها را بدون بالا بردن، کمی به سمت عقب ببرید و کتف‌ها را به‌آرامی به یکدیگر نزدیک کنید. چند ثانیه نگه دارید و سپس عضلات را رها کنید.
اگر تمرین باعث سرگیجه، تاری دید، ضعف، بی‌حسی یا افزایش شدید سردرد شد، آن را متوقف کنید و برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
چند جلسه فیزیوتراپی برای سردرد گردنی لازم است؟
تعداد جلسات فیزیوتراپی به شدت علائم، مدت ابتلا، میزان محدودیت حرکت و پاسخ بدن به درمان بستگی دارد. برخی بیماران در چند هفته نخست بهبود قابل‌توجهی احساس می‌کنند، درحالی‌که بعضی دیگر به برنامه طولانی‌تری نیاز دارند.
درمان موفق فقط به جلسات حضوری وابسته نیست. انجام منظم تمرینات خانگی، اصلاح فعالیت‌های روزانه و پیگیری توصیه‌های درمانی نیز اهمیت زیادی دارد.
بهتر است در طول درمان، شدت سردرد، تعداد روزهای سردرد و میزان محدودیت فعالیت‌ها بررسی شود تا بتوان اثربخشی برنامه را ارزیابی کرد.
درمان سردرد گردنی در کلینیک فیزیوتراپی دکتر نصیری در غرب تهران
وقتی سردردهای مکرر با درد و خشکی گردن همراه می‌شوند، انجام کارهای ساده روزانه هم ممکن است دشوار شود. شاید هنگام رانندگی نتوانید به‌راحتی سر خود را بچرخانید یا پس از چند ساعت کار، مجبور شوید فعالیتتان را به دلیل سردرد متوقف کنید. در چنین شرایطی، بررسی علت درد و انتخاب یک برنامه درمانی مناسب اهمیت زیادی دارد.
اگر ساکن جنت‌آباد، پونک، مرزداران، آیت‌الله کاشانی، باغ فیض، سردار جنگل یا شهر زیبا هستید، انتخاب مرکز درمانی در محدوده غرب تهران می‌تواند رفت‌وآمد و پیگیری جلسات فیزیوتراپی را برای شما آسان‌تر کند.
در درمان سردرد گردنی، توجه به شرایط اختصاصی هر بیمار اهمیت دارد. برای مثال، نیازهای فردی که بیشتر روز را پشت میز کار می‌کند، ممکن است با فردی که سابقه آسیب گردن دارد متفاوت باشد. به همین دلیل، هنگام تماس با کلینیک دکتر نصیری می‌توانید درباره ارزیابی گردن، برنامه تمرین‌درمانی و روش‌های قابل ارائه برای کنترل علائم سؤال کنید.
اگر سردردهای مکرر همراه با گردن‌درد کیفیت زندگی شما را کاهش داده‌اند، درمان را به تعویق نیندازید. برای اطلاع از خدمات فیزیوتراپی مرتبط با گردن و هماهنگی نوبت ارزیابی، با کلینیک فیزیوتراپی دکتر نصیری در غرب تهران تماس بگیرید.
سوالات متداول
۱. آیا سردرد گردنی با فیزیوتراپی خوب می‌شود؟
در بسیاری از افراد، فیزیوتراپی می‌تواند به کاهش شدت و دفعات سردرد کمک کند. میزان بهبود به علت درد، شرایط بیمار و برنامه درمانی بستگی دارد.
۲. آیا دیسک گردن باعث سردرد می‌شود؟
بعضی مشکلات گردنی ممکن است با سردرد همراه باشند، اما وجود دیسک گردن در تصویربرداری به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که علت سردرد همان دیسک است.
۳. سردرد گردنی بیشتر کجای سر احساس می‌شود؟
اغلب از گردن یا پشت سر آغاز می‌شود و ممکن است به شقیقه، پیشانی یا اطراف چشم انتشار پیدا کند.
۴. آیا ماساژ برای سردرد گردنی مفید است؟
ماساژ ملایم ممکن است به کاهش موقت تنش عضلات کمک کند، اما معمولاً جایگزین ارزیابی و برنامه درمانی مناسب نیست.
۵. برای درمان سردرد گردنی در غرب تهران به کجا مراجعه کنیم؟
برای اطلاع از خدمات فیزیوتراپی مرتبط با سردرد گردنی و هماهنگی ارزیابی می‌توانید با کلینیک فیزیوتراپی دکتر نصیری در غرب تهران تماس بگیرید.
